Amal qilish shart bo'lgan odob qoidalari

Баъзи инсонларга бир қарашда, икки оғиз суҳбатнинг ўзида маҳлиё бўлиб қоласиз. Айримлар эса илк танишувдаёқ ҳафсалангизни пир қилади. Бунга сабаб нима? Ахир сиз ҳали у ҳақда тўлиқ маълумотга эга эмассиз-ку! Мутахассисларнинг таъкидлашича, инсоннинг ўзини тута билиши, яъни одоб-ахлоқ қоидаларига амал қилиши муносабатларда муҳим роль ўйнаркан. Демак, ҳар доим ҳамма жойда барчада яхши таассурот уйғотиш учун уларга амал қилишимиз шарт!

  • Автобусда ёшлар қарияларга, эркаклар аёлларга, аёллар эса кексаларга, ҳомиладор ва ёш болалиларга жой беришлари шарт. Яна жамоат транспортларида овозингизни баралла қўйиб телефонда сўзлашиш ёки ҳамроҳингиз билан ниманидир муҳокама қилиш ўринли эмас.
  • Бармоқ билан кўча-кўйда кимнидир ёки ниманидир кўрсатиш маданиятли кишиларга хос эмас.
  • Вагонда кетаётиб (поезд ёки метронинг), унинг шовқинидан ҳам баландроқ бақириш ва суҳбатдошига ниманидир тушунтириш биринчидан мушкул, иккинчидан одоб-ахлоқ қоидаларига тўғри келмайди.
  • Гул совға қилинганда уларни тепага қаратиб, кўтариб юриш лозим. Агар гуллар пастга қаратилган бўлса, бу совғани менсимаганликдан дарак беради.
  • Доим оғизда сақич билан юриш, ўқув масканлари, ишхоналар ва жамоат транспортида чайнаш, камига уни шишириш мумкин эмас.
  • Ер юзасига майда-чуйдаларни, сумкангиз ёки чўнтагингиздан чиққан кераксиз нарсалар ва писта пўчоқларини ташламанг. Доим чиқиндиларни махсус чиқинди идишга солишни одат қилинг.
  • Ёмғирпўш очиқ бўлганда ундан томаётган сув кимнингдир либосига тушмаслиги, бошига ва кўзойнагига тегмаслигига аҳамиятли бўлинг.
  • Жамоат жойида имо-ишоралардан ўта фаоллик билан фойдаланиш атрофдагиларга халақит қилиш билан бирга, у қадар чиройли кўринмайди ҳам. Хатти-ҳаракатларингизни ҳамиша назорат қилинг.
  • Зеб-зийнатларни ҳаддан зиёд ортиқ тақиш аёл кишининг бадавлатлигини эмас, дидсизлигини намойиш этади.
  • Исмингизни ўзгалар тўлиқ айтишларини истасангиз, ўзингиз ҳам ҳаммани исми билан чақиринг. Атрофдагиларга лақаб билан мурожаат қилиш одобдан эмас.
  • Йўл ўртасида тасодифан туриб қолиш ортингиздан келаётган инсонга ноқулайлик туғдиради.
  • Кўчада юриб, нимадир ейиш маданиятсизликдир. Албатта, ҳеч ким бирор боғдаги ўриндиқда ўтириб музқаймоқ ейишингизга қарши эмас, аммо жамоат транспортига, дўкон ёки музейга тишланган сомса ёки гамбургер билан кириш ярамайди.
  • Лаб бўёғини истаган жойда суртиб кетаверманг (масалан, жамоат транспорти, ишхона, кўча, бозор).
  • Машинада ҳайдовчининг ёнидаги ўриндиқни, одатда, унинг рафиқаси эгаллайди. Бегона аёл эса орқа ўриндиқда ўтиргани мақул.
  • Нон бўлакларига лаблардаги ёғни артиш нотўғри.
  • Овқатланиш пайтида чапиллатиш, таомни ҳидлаш ёки намойишкорона кавлаб кўриш мумкин эмас. Тишлар орасидаги таом қолдиқларини ҳамманинг олдида тозалаш ҳам одобдан эмас.
  • Писта чақиб юриш, унинг пўчоғини дуч келган жойга ташлаб кетавериш кишининг фаросатсизлигидан дарак беради. Чунки бу билан сиз шаҳар ёки ўз яшаш жойингизнинг ифлосланишига ҳисса қўшасиз.
  • Ручкани оғзига солганча хаёл суриш ўқувчиларнинг одати. Лекин баъзан катталарда ҳам бу одат учраб туради. Аммо ўзини ҳурмат қиладиган кишига бу ярашмайди.
  • Столдан бир нимани тушириб ёки тўкиб юборган бўлсангиз, ваҳима қилманг. Тўкилган суюқликни салфетка ёрдамида тозалаб олинг. Сочилган ушоқларни эса ҳеч қачон қўл билан дастурхондан сидириб олманг.
  • Ташқи кўринишга аҳамиятли бўлиш керак. Аммо ўзингизни тартибга келтираётиб (пойабзални тозалаш, сочларни тўғирлаш, упа, тушь суртиш) атрофдагиларга ҳалақит қилманг ва уларнинг диққатини тортманг. Бунинг учун махсус хоналардан фойдаланинг.  Метро, кўча-кўйда бу каби ишларни умуман амалга оширманг.
  • Тупуриш энг хунук одат. Кўчада хоҳ ёлғиз, хоҳ ҳамроҳ билан кетаётганда ер юзига тупуриш атрофдагилар ва инсонинг ўзига нисбатан беҳурматликдир.
  • Устки кийимингиз қор ёки ёмғир сабабли хўл бўлса, уни кирган хонангиздаги диван ёки креслога ташлаб қўйманг. Махсус илгич топиб, осиб қўйишга эринманг.
  • Фаросатли аёллар ювилган ички кийимларни кўзга ташланадиган жойларга илиб қўйишмайди.
  • Хат ўқишни ҳаммамиз яхши кўрамиз. Айниқса, севги мактублари бўлса. Аммо унутманг, хатлар, «SMS», интернет номалар, хабарларни эгасининг рухсатисиз ўқиш мумкин эмас.
  • Цирк, кинозал ёки театрда ўз жойингизга ўтиш учун қатор оралаб юришга тўғри келса, ўтирган инсонларга юзланган ҳолда ҳаракат қилинг.
  • Чарчаган бўлсангиз ҳам, уйқу ўз домига тортаса ҳам, оғзингизни очиб, эснаманг.
  • Шевада сўзлашишни сизга ҳеч ким тақиқламайди, аммо фуқаролар мурожаати билан шуғулланадиган касб эгалари иш вақтида фақат адабий тил меъёрларига амал қилишлари керак.
  • Этикет қоидаларини биладиган аёл ҳеч қачон учрашувга катта сумка билан келмайди. Чунки қоидага кўра, бундай ҳолда эркак киши унинг сумкасини кўтариб юришига тўғри келади.
  • Юмшоқ ўриндиқ ва стулда ҳар қандай вазиятда ҳам аёл киши (минг чарчаган бўлса ҳам) чиройли ўтириши керак. Креслога ёнбошлаб олиш, стулда ёки жамоат транспорти ўриндиқларида оёқлар орасини катта очиб ўтириш, шунингдек, «ўзини қўйиб юбориш» атрофдагиларга чиройли кўринмайди.
  • Якшанба куни соат 10:00га қадар танишларингизни безовта қилманг. Кўпчилик дам олиш куни чиндан ҳам дам олади.
  • Ўшқириш жуда ҳунук эшитилади. Айниқса, кўчада, бегона кишиларнинг олдида фарзандингизга баланд овозда бақиришингиз, уни урушишингиз ўзингизда ҳам тарбия етишмаслигидан далолат.
  • Қорнингиз жуда оч бўлса ҳам, бошқаларга таом келтирилмасидан аввал овқатланишни бошламанг.
  • Ғичирлайдиган ва таққиллайдиган пойабзални ишхонага киймаслик тавсия этилади. Чунки сиз бу билан ҳар сафар хонага кириб-чиққангизда ҳамкасбларингизнинг ишлашларига халақит қиласиз.
  • Ҳамма эшитадиган қилиб мусиқа тинглаш (уяли телефон ёки махсус мосламада) бошқаларга ноқулайлик туғдиради. Шунинг учун бундай вазиятларда қулоқчин (наушник)лардан  фойдаланиш керак.
  • Экилган майса устидан юрманг.

Санайверсак, ёзилмаган қонунлар, этикет меъёрлари талайгина. Аммо ҳар бир инсон ўз фаросатини ишга солса, атрофдагиларга аҳамиятли бўлса, ўз-ўзидан барча муаммоли вазиятлар бартараф этилади!

ИРОДА тайёрлади.


Комментарии (0) | Добавить: 23.11.2016
Faqat ro'yhatdan o'tgan foydalanuvchilar izoh qoldirishi mumkin. Marhamat ro'yhatdan o'ting!
[ Регистрация | Kirish ]
MP3 va KLIP Izlash

«Новости»

Odil Ahmedov Osiyo chempionlari ligasi finalida o'ynamaydi
Muhammad payg‘ambar (s.a.v.) sevgan 10 ta oziq-ovqat
Shohruhxon va Asal Shodiyevadan yangi fotosessiya
Apple’ning yangi egiluvchan smartfoni haqida batafsil ma’lumotlar paydo bo‘ldi
Moskva sudi Telegram’ni FXX talabini bajarmagani uchun 14 ming dollar jarimaga tortdi
Ramzan Qodirov shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf hazratlari​ning qabrini ziyorat qildi
Qirg'izistonning yangi prezidenti Sooronboy Jeenbekov, uning oilasi va qarindoshlari haqida nimalar ma`lum?
Qanday qilib uyqudan yaxshi kayfiyat bilan uyg‘onish mumkin?
Qualcomm Xitoyda iPhone ishlab chiqarishni taqiqlashni talab qildi
Alisher Usmonov o'z samolyotini O'zbekiston prezidentiga ijaraga bergan
Mirziyoyev elektr energiyasi va tabiiy gaz bo'yicha yig'ilish o'tkazdi
BMT: dunyoda 815 mln odam och qolmoqda
Shakardan voz kechishning 3 usuli
Jahon chempionati uchrashuvini ilk marta ayol hakam boshqaradi
Neymar eng yaxshi futbolchi sifatida Messini ortda qoldirdi
Telegram’ning rus tilidagi yangi versiyasi ishga tushdi
Sirdaryoda 2 nafar fuqaroning noqonuniy baliq ovlashi salkam 25 mln so‘mga tushdi
Dubay aeroportida yuzni aniqlovchi virtual tunnel-akvarium paydo bo‘ladi
Telefon suvga tushsa nima qilish kerak?
Hindistonda oq yo'lbarschalar park xodimini g'ajib tashladi
O'zbekiston​ 2020 yilgi MDH raisligiga da`vo qilmoqda
Las-vegaslik merganning miyasi o'rganildi
Messi tarixga kirdi
Miyani chiniqtiruvchi 5 ta jismoniy mashq
Bo‘ysunmaydigan sochlarni qanday uddalash mumkin?
Shavkat Mirziyoyev Sochiga jo‘nab ketdi
Turkmanistonda gaz, elektr va suvdan bepul foydalanish bekor qilinadi
FIFA prezidenti Infantino Maradona va Messini taqqoslab ko'rdi
Putin bir-biriga juda o‘xshash bo‘lgan gubernatorlarni tayinlashda davom etmoqda
Milliy xavfsizlik xizmati bir necha yirik valyutafurushlarni qo'lga oldi