Бахтли бола тарбиялаш сири

Япониялик Масару Ибука - кўп қиррали ва жуда истеъдодли инсон. Sony компанияси асосчиларидан бўлган жиддий бизнесмен болалар психологияси ва педогогикани чуқур ўрганган ва ўзининг “Уч ёшдан кейин кеч бўлади” деб номланган болаларни эрта ривожлантириш борасидаги ғаройиб қўлланмасини яратди.

У болани ривожлантиришдан мақсад уни вундеркинд қилиб тарбиялаш эмаслигини доимий тарзда қайд этган. “Эрта ривожлантиришнинг асосий мақсади – бу бахтли болаларни тарбиялашдир. Болага яхши мусиқа тинглаш, хорижий тилларни ўрганиш имконияти уни тилшунос ёки мусиқачи этиб тарбиялаш мақсадида берилмайди. Асосийси – бола ҳаётидаги хурсандчиликлар янада кўпроқ бўлиши учун унинг чексиз имкониятларини ривожлантиришдан иборат”, - деб ёзади у.

Қуйида Масару Ибуканинг “Уч ёшдан кейин кеч бўлади” асаридаги асосий маслаҳатларни келтириб ўтамиз. Ўз вақтида улар новаторлик ғоялари эди, ҳозирги кунда эса меҳрибон ва суюкли ота-отаналар учун нормал хулқ-атвор нормаларига айланиб боряпти.

Масару Ибуканинг асосий маслаҳатлари

1. Бола кичик ёшиданоқ инсониятнинг энг яхши ютуқлари ичида бўлсин.Мумтоз мусиқа тингланг, санъат асарларини кўрсатинг, бадиий адабиёт ўқиб беринг.

2. Болани тез-тез қўлингизда кўтаринг. Бундай мулоқот боланинг ақлий ривожланишида катта аҳамиятга эга.

3. Чақалоқ билан чучук тилда гаплашманг. Бола билан туғилган пайтидан бошлаб катталар тилида гаплашинг.

4. Бола билан ҳар куни шуғулланинг. Ҳатто бир кунлик машқ ҳам ҳайратланарли натижаларга олиб келади.

5. Боланинг олдида уришманг. Фарзандингиз салбий ҳолатларни таъсирчанлик билан ҳис этади.
6. Фарзандингизга сизнинг жойингизда бирга ухлашга рухсат беринг. Биргаликда ухлаш болага ривожлантириш таъсирини ўтказади.

7. Болани бошқа болалар билан мулоқотга киришишга руҳлантиринг. Бу бола ақли, рақобатбардошлилик, биринчи бўлиш хиссини оширади.

8. Фарзандингизга ўз манфаатларини илгари суриш ва ҳатто уришишни ҳам ман этманг. Баҳслар мулоқот қилиш кўникмаларини ривожлантиради.

9. Болани чекламанг. Бола қўллари билан амалга оширадиган барча машғулотлар унинг ақлий қобилияти ва ижодий кўникмаларини ривожлантиради.

10. Болани эҳтиёткорлик мақтанг ва жазоланг. Айниқса ўғил болаларни ишлари учун мақташ керак, жуда кам жазоланг.

11. Ўзингизнинг “яхши” ва “ёмон”ингизни болага сингдирманг. Болага ўз ҳаёт тажрибасини сизнинг ёрдамингизда олишига қўйиб беринг, вақт ўтиши билан у ҳамма нарсани ўзи фарқлай оладиган бўлади.

12. Болада бирор нарсага қизиқиш уйғотинг. Бунинг учун барча шароитларни яратиб беринг.

13. Ўтилганларни такрорланг. Бу бола миясида тўғри чизмаларни шакллантиради.

14. Болага нафақат она, ота ҳам керак. Ота ва фарзанд ўртасидаги мулоқотда ҳеч қандай чекловлар бўлмаслиги даркор.

15. Болалар ҳаёлоти (фантазия) сини аҳмоқона деб ҳисобламанг. Орзу ва ҳаёл қилиш қобилияти боланинг ижодий салоҳиятини шакллантиради.

16. Болага ўзингизнинг шахсий буюмингиз сифатида қараманг. Бундай эмас. Бундан ташқари, бу боланинг ўз кучига ишонмаслигига сабаб бўлиши мумкин.

17. Болада қўл орқали ҳис қилиш қобилиятини ривожлантиринг. Болага турли материаллар – юмшоқ ва қаттиқ, оғир ва енгил, текис ва ғадир-будир предметларни беринг.

18. Болага у сўраган барча ўйинчоқларини сотиб олиб берманг. Ўйинчоқларнинг кўплиги диққатни олади, бунинг оқибатида илм олиш мураккаблашади.

19. Болага деталлардан иборат ўйинчоқларни тақдим этинг. Бола ўйинчоқни ўзи йиға олганида қувончга тўлади. Тайёр ўйинчоқлар даврида бу жуда ноёб.

20. Боланинг кичик моторикасини - ясаш, аппликациялар, шаклларни кесиш ва йиғиш орқали ривожлантиринг. Маълумки, “боланинг ақли – унинг бармоқларининг учида”.

 

21. Бола билан пиёда сайр қилинг. Пиёда юриш жуда фойдали, ахир юриш вақтида тананинг 639 та мушакларидан 400 таси ҳаракатда бўлади.

22. Бола бирор нарса билан шуғулланишни бошлаганида натижага катта аҳамият кўрсатманг. Ахир унинг учун натижа эмас, жараён муҳим ҳисобланади. Унга қанчалик қизиқ бўлса, шунча меҳнат қилишига қўйиб беринг.

23. Бола иродасига қарши чиқманг. Унинг иродасига қарши иш қилишга мажбурлаш орқали унинг ўзига бўлган ишончини синдирасиз.

24. Болада ностандарт фикрлаш кўникмасини шакллантиринг. Стандартлар стандарт одам қилиб тарбиялайди.

25. Болаларни тарбиялашдан олдин уларнинг ота-оналари, яъни ўзимизни тарбиялашимиз лозим. Мақоламизни Масару Ибуканинг аъло даражали иқтибоси билан якунламоқчимиз:
“Фарзанд учун энг яхши тарбия – бу онанинг меҳридир. Ота-оналарнинг энг асосий машғулоти – фарзандларни тарбиялаш. Агар улар бунга рози бўлмасалар, унда нима учун фарзандли бўлишди?”


Комментарии (1) | Добавить: 25.12.2015
1. Manana (08.01.2016 07:25)
Judayam to'g'ri maslahatlar berilgan. Ayniqsa manga o'xshagan yosh onalarga kerakli ekan albatta amal qilamiz
Faqat ro'yhatdan o'tgan foydalanuvchilar izoh qoldirishi mumkin. Marhamat ro'yhatdan o'ting!
[ Регистрация | Kirish ]
MP3 va KLIP Izlash

«Новости»

Zarina Nizomiddinovadan yangi Fotosessiya - 2017
Uzoq masofadan o'q uzish bo'yicha rekord yangilandi
Olimlar tavsiyasi: "Yozda vitaminlar iste`molida ehtiyot bo'ling"
Samsung tarixidagi eng qimmat flagman taqdimotiga oz qoldi
Jenifer Lopez katta ekranlarga qaytmoqda
Sobiq er yuzlab odamlar oldida xotinini chavaqlab tashladi
Google'da bo'sh ish o'rinlarini izlash funksiyasi ishga tushdi
Farg‘ona viloyatida ayol erini yog‘och bo‘lagi bilan o‘ldirib qo‘ydi
Messi «Barselona» akademiyasida to'p tepib yurgan paytlar (video)
Putin va Tramp musulmonlarni Ramazon hayiti bilan qutlashdi
Erdo'g'an Hayit namozi vaqtida hushidan ketdi
Jahonning eng yaxshi futbolchilaridan biri Lionel Messi 30 yoshga qadam qo‘ydi
Qarilikdagi aqli zaiflik xavfini kamaytirishning 6 usuli
Smartfonlar sinovi: Mikroto'lqinli pechdan qaysi smartfon omon chiqdi?
«O'zbekkonsert» xonandalarning Youtube’dagi bachkana kliplarini oldirmoqda
Qozog‘iston mobil internet tezligi bo‘yicha AQShdan o‘zib ketdi
Jek Ma: 30 yildan so‘ng odamlar kuniga 4 soatdan ishlaydi
Ronaldu qaysi jamoaga o'tmoqchi ekanini ma`lum qildi
Uzoq yillik tanaffusdan so‘ng Obid Asomov televideniyeda efirga chiqadi
Nima uchun ishdagi jismoniy harakatlar sport mashg‘ulotlarining o‘rnini bosa olmaydi?
Og‘izdagi sarimsoq hidini qanday yo‘qotish mumkin?
Poliz zararkunandalaridan qanday saqlanish kerak? 3 ta sinalgan usul
Vazelinning siz bilmagan xususiyatlari
Iqlimshunoslar: insoniyat halokatli darajadagi issiq ob-havo bilan to'qnashadi
20 iyun O'zbekistonda havo harorati yuqori bo'ladi
Sardor Rahimxondan super xit premyera - "Onam"
Leonardo Di Kaprio "Oskar"dan voz kechdi
Kvartirani ta’mirlatishda aldanib qolmaslik uchun besh maslahat
«Real» Ronalduning narxini ma`lum qildi
Yuksak aql-idrokning kutilmagan 3 belgisi