loading...

 

Basketbol 125 yoshda!

125 yil avval, 1891 yilning 21 dekabrida tarixdagi birinchi basketbol o'yini bo'lib o'tdi. O'yin muallifi Springfild shahridagi (Massachusets shtati) YMCA Xalqaro yoshlar kolleji o'quvchilarining gimnastika darsiga rang-baranglik olib kirishga qaror qilgan pedagog Jyeyms Neysmit hisoblanadi. Ilk basketbol o'yinida 9 kishilik ikki jamoa qatnashgan, o'yin 1:0 hisobida tugagan. TASS basketbolning rivojlanish yo'lini kuzatib, sportning bu turi haqida bir qator ma`lumot berdi. Basketbol qoidalariNeysmit tomonidan tuzilgan ilk basketbol qoidalari 1892 yilning 15 yanvarida chop etilgan. Qoidalar basketbolning zamonaviy qoidalaridan ancha yiroq 13 punktdan iborat bo'lgan. 1893 yilda mevalar solinadigan savat to'rli temir savatga almashtirilgan. 1984 yilda basketbolning birinchi rasmiy qoidalari joriy qilingan. 1895 yilda o'yinga jarima to'pi kiritish va savatni taxtaga mahkamlashga qaror qilingan. Shu yilning o'zida basketbol bo'yicha birinchi rasmiy musobaqalar bo'lib o'tgan. 1897 yilda har bir jamoada o'ynaydigan o'yinchilar soni 5 kishi bilan cheklab qo'yilgan. 1936 yilda basketbolda 3 soniya qoidasi joriy qilingan. Unga ko'ra, hujum qilayotgan jamoa o'yinchisiga raqib savati ostida 3 soniyadan ortiq qolish taqiqlangan. O'yin qoidasi buzilgan taqdirda to'p himoyalanayotgan jamoaga o'tishi kerak bo'lgan. Xalqaro musobaqalar1932 yilda Xalqaro basketbol federatsiyasi (FIBA)tashkil etildi. 3 yildan so'ng uning shafeligi ostida birinchi yirik musobaqa - Yevropa chempionati o'tkazildi. O'shanda Latviya terma jamoasi turnir g'olibi bo'lgandi. 1936 yilda basketbol Olimpiya o'yinlari safiga qo'shildi. Birinchi Olimpiya chempionlari amerikaliklar bo'lishdi, kumush medal - kanadaliklar, bronza esa Meksika jamoasiga topshirildi. 1938 yilda ayollar o'rtasida birinchi Yevropa chempionati o'tkazildi. Unda Italiya terma jamoasi g'alaba qozondi. Ikkinchi o'rin - Litva vakillari, bronza esa Polsha jamoasi tomonidan zabt etildi. 1950 yilda ilk jahon chempionati bo'lib o'tdi. Turnir Argentinada o'tkazildi. Finalda chempionat egalari AQSh terma jamoasini mag'lub etdi. Ayollar o'rtasida jahon birinchiligi 1953 yilda o'tkazildi. Unda finalda Chili jamoasini mag'lub qilgan amerikaliklar g'olib bo'lishdi. 1972 yilda AQSh terma jamoasining Olimpiya o'yinlaridagi g'alabalar seriyasiga chek qo'yildi. Ularni mag'lub qilishga SSSR terma jamoasigina muvaffaq bo'lgan. 1976 yilda Monrealdagi Olimpiya o'yinlarida ilk marta ayollar orasida basketbol bo'yicha musobaqalar bo'lib o'tdi. Bu musobaqalarda birinchi oltin medalni sovet ittifoqi basketbolchilari qo'lga kiritishgan. Ular finalda AQSh jamoasini mag'lub etishgan. Bronza esa Bolgariyaga topshirilgan.

Basketbol bo'yicha xalqaro mukofotlar

1959 yilda Jyeyms Neysmit nomidagi Shon-sharaf zali tuzilgan. Unga basketbol rivojiga katta hissa qo'shgan o'yinchilar, murabbiylar va amaldorlar kiritiladi. 1992 yilda Shon-sharaf zaliga birinchi marta amerikalik bo'lmagan o'yinchi qo'shilgan. Bu 1972 yildagi o'yinlardagi oltin to'p muallifi bo'lgan Aleksandr Belov edi. Keyinchalik unga murabbiylar Aleksandr Gomelskiy (1995 yil) va Lidiya Alekseyeva (2012 yil) qo'shilgan. 2007 yilda Ispaniyaning Alkobendas shahrida basketbol federatsiyasining Shon-sharaf zali ochilgan. Unga to'rt xil toifa kishilar kirgan: o'yinchilar, murabbiylar, sudyalar va amaldorlar. Yangi a`zolarni qabul qilish ikki yilda bir marta amalga oshiriladi.


Комментарии (0) | Добавить: 21.12.2016

Faqat ro'yhatdan o'tgan foydalanuvchilar izoh qoldirishi mumkin. Marhamat ro'yhatdan o'ting!
[ Регистрация | Kirish ]
MP3 va KLIP Izlash
loading...

«Новости»

Farhod Alimov Rayhonning qay darajada pazanda ekanligini ko'rsatdi
“O'zbekiston temir yo'llari” suv tanqisligi mavjud hududlarga ichimlik suvi etkazib berish uchun maxsus texnika xarid qildi
Samarqandda giyohvand moddalar kontrabandasi bilan shug'ullangan guruh tashkilotchisi qo'lga olindi
O‘zingiz uchun mos sport turini tanlang
Shavkat Mirziyoyev Qoraqalpog‘iston Respublikasiga tashrif buyurdi
Xavfsizlik talablari tufayli Tramp o‘zining Android smartfonidan voz kechishga majbur bo‘ldi
Rustam Azimov Qoraqalpog'istondagi har bir xonadonda 100tadan tovuq boqilishini nazorat qiladi
O'zbekiston valyutaning erkin konvertatsiyasiga tayyorgarlik ko'rmoqda
Qoraqalpog'istonda bosh vazir o'rinbosarlarining har biri uyma-uy yurib, vaziyatni o'rganib chiqadi
Xayr Barak, salom Donald: Obamaning lavozimidagi so'nggi kuni va yangi hayoti haqida
Galaxy Note 7 smartfonining portlash sababi oshkor etildi
Oq uydan Obamaga tegishli buyumlar olib chiqib ketildi (foto)
Samarqandda o'zbek qizlarini fohishalikka sotmoqchi bo'lgan Rossiya fuqarosi qo'lga olindi
Soch, soqol va burun: Grim ostidagi Rivaldo “Barselona” muxlislarini kalaka qildi (video)
Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi tadbirkorlar o‘rtasida so‘rovnoma o‘tkazmoqda
Manzuraning yangi audio albomi sotuvga chiqdi
Bollivud yulduzlarining sarviqomatlik sirlari
Sarvar va Komil Shahzodaga qo'shiqlarini tekinga yozib beradimi?
Kambag'al oiladan chiqqan mashhur 10 yulduz
Yigitali Mamajonov va Shahzoda Matchonova “Ummon” guruhining yangi klipida suratga tushdi
Tushkunlikdan chiqishning yo'li bormi?
“Lambada” qo'shig'i ijrochisi o'ldirib ketildi. Qotil ma'lum
Sakkizoyoqlar hujumidan nobud bo'lgan qizlar
Dag‘allashgan tovonlarni parvarishlaymiz