Bugun Nobel mukofotlari o'z egalariga topshiriladi

10 dekabrda Stokgolmda 2017 yil uchun tibbiyot va fiziologiya, fizika, kimyo va adabiyot hamda iqtisodiyot bo'yicha Nobel mukofotlari o'z egalariga topshiriladi.

Mukofotlarni topshirish marosimi Kontsert zalida Toshkent vaqti bilan soat 20.30da boshlanadi. Nobel mukofotlarining yangi egalari nomlari oktabr boshida e`lon qilingandi. Ular 11 kishini tashkil qiladi va ularning barchasi marosimda ishtirok etadi.

Mukofotlar topshirilishi har doim 10 dekabrda – Alfred Nobelning vafot etgan kuni bo'lib o'tadi va Oslodagi ratushada boshlanadi. Nobelning vasiyatiga ko'ra, tinchlikni mustahkamlash uchun mukofot aynan shu yerda o'z egasiga topshiriladi. 2017 yilda unga Yadroviy qurolni taqiqlash bo'yicha xalqaro kampaniya ICAN munosib topildi. Tinchlik uchun mukofotni topshirish marosimi Toshkent vaqti bilan 17.00da boshlanadi. ICAN tashkiloti 2007 yilda tashkil etilgan va 100 dan ko'proq davlatdagi 460 jamoatchilik tashkilotini birlashtiradi. Uning bosh idorasi Jyenevada joylashgan. Tashkilot nomidan mukofotni uning ijrochi direktori Beatris Fin va 1945 yilda Xirosima atom bombardimonini boshdan kechirgan va yadroviy qurolni taqiqlash kampaniyasining faoliga aylangan Setsuko Turlov oladilar. 

Fiziologiya va tibbiyot uchun Nobel mukofoti amerikalik professorlar Jyefri Xoll, Maykl Rosbash va Maykl Yangga “hujayra soatlari”ni ochganlari uchun topshiriladi. Hujayralarning avtonom “ichki soatlari” uyqu, gormonal daraja, harorat va moddalar almashinuvi kabi muhim jarayonlarni nazorat qiladi. Hujayralarning yaxshi ishlovchi ritmi organizmning sog'lom bo'lishi uchun muhimdir.  

Fizika bo'yicha Nobel mukofoti kelib chiqishi germaniyalik bo'lgan, AQShda ishlovchi Rayner Vayss hamda amerikalik professorlar Barri Berish va Kip Tornga topshiriladi. Ular bu mukofotni lazer-interferometrik gravitatsion-to'lqinli observatoriya LIGO ishiga qo'shgan hissalari uchun olishmoqda. Bu gravitatsion to'lqinlarni tajribaviy aniqlashni mumkin qildi. Gravitatsion to'lqinlar mavjudligi taxminini 100 yil avval Albert Eynshteyn ilgari surgan. LIGO 20 ta davlatning 80 ga yaqin ilmiy tashkilotidan mingdan ko'proq olimning birgalikdagi loyihasi bo'ldi. 

Kimyo bo'yicha mukofot AQShda ishlovchi, kelib chiqishi germaniyalik bo'lgan Yoaxim Frank, Jak Debushi (Shveytsariya) va Richard Xendersenga (Buyuk Britaniya) krioelektron mikroskopiyani yaratganlari uchun topshirilmoqda. Bu usul “biokimyo xaritasida” ko'plab mavhumliklarni to'ldirishga imkon beradi. Endi olimlar bu usul evaziga biomollekulalarni harakat vaqtida muzlata oladilar va avval hech ham kuzata olmagan jarayonlarni kuzatishlari mumkin. 

Shved tili va adabiyotini qo'llab-quvvatlash va rivojlantirish uchun 1786 yilda tashkil etilgan Shved akademiyasi bugungi kunda adabiyot bo'yicha Nobel mukofotini berish uchun mas`ul hisoblanadi. U bu mukofotni kelib chiqishi yaponiyalik bo'lgan britaniyalik yozuvchi Kadzuo Isiguroga berishga qaror qildi. Akademiklarning ta`kidlashicha, yozuvchi ijodi katta hissiy kuch bilan ajralib turadi. Isiguro tadqiq qiladigan mavzular xotira, vaqtning inson taqdiridagi ahamiyati va o'z-o'zini aldash kabilarga taalluqli.  


Iqtisodiyot bo'yicha Nobel mukofoti amerikalik professor Richard Talerga topshiriladi. U xulq-atvor iqtisodiyoti sohasidagi nazariyalarni rivojlantirish uchun qo'shgan hissasi uchun bu nufuzli mukofot bilan taqdirlandi.  

2017 yilda har bir yo'nalish uchun mukofot puli 9 mln shved kronini (1 mln dollarni) tashkil qiladi.


Комментарии (0) | Добавить: 10.12.2017
Faqat ro'yhatdan o'tgan foydalanuvchilar izoh qoldirishi mumkin. Marhamat ro'yhatdan o'ting!
[ Регистрация | Kirish ]
MP3 va KLIP Izlash

«Новости»

Suvni qachon ichgan ma`qul: ovqatgacha, undan keyin yoki ovqatlanish davomida?
Rasman: O‘zbekistonda «Real Madrid» klubining futbol maktabi ochiladi
Ta’tildan qaytgach, ishga kirishish qiyin bo‘ladi. Nima qilish kerak?
Milliy xavfsizlik xizmati faoliyati ustidan Parlament nazorati mexanizmlari belgilanadi
Ulug‘bek Qodirov yangi qiyofada. Xiva xonligi bosh vazirining sirli o‘limi haqida film suratga olinadi
Toshkentda 6 kishi bir kishini temir va yog‘och bilan urib tashladi
«GM Uzbekistan» «Chevrolet Orlando» ishlab chiqarishni to‘xtatmoqda
Xitoyda sog'lom uyqu uchun antiqa karavot yaratildi
Suares «Barselona» tarixiga kirdi
O'zbekistonda o'lcham birliklari tartibga solinadi
Eronning eng yirik zamonaviy harbiy kemasi ikkiga bo'linib ketdi
Video: Prezident Shavkat Mirziyoyevni bir kuni
O‘zbekistonda anomal issiq havo harorati kuzatilmoqda
Neymarning o'rnini bilintirmayotgan futbolchi
Facebook o'z lentasida OAV yangiliklarini kamaytiradi
G'ijduvon va Urgutda Qur`on musobaqasi g'oliblari aniqlandi
Eron Turkiyaga ultimatum qo'ydi
AQShda hukumat moliyalashtirilishi to‘xtatilishi tufayli Ozodlik haykali sayyohlar uchun yopildi
2018-yilda O‘zbekistonda barcha telefon raqamlari “7 raqamli” tizimdan “9 raqamli” tizimga o‘tkaziladi
«Huawei»ning yangi texnologiyasi smartfonlarni 5 daqiqada quvvatlaydi
«iPhone X»ga talab past. «Apple» uni ishlab chiqarishdan to‘xtatishi mumkin
O‘zbek bokschisi Menni Pakyaoga qarshi jang qilishi mumkin
Jahon neft zaxiralari miqdori ma`lum qilindi
Turkiya Suriyada urush boshladi. Qachon tugashi noma`lum
Amerika hukumatining chirog‘i o‘chirib qo‘yildi
Chegaradosh va xorijiy davlat fuqarolari qancha miqdordagi tovarlarni bojsiz olib kirishi mumkin?
Kichik Roy Jonsning eng so'nggi jangidagi raqibi ma`lum
Kanadada Facebook’ka joylashtirilgan selfi yordamida qotillik fosh etildi
Prezident qarori bilan shrot va sheluxa sotadigan barcha korxonalar tugatildi
Nahotki?! Bitkoin AQSh maxsus xizmatlari loyihasi ekani aytildi