Feyk yangiliklarni qanday ajratish mumkin?

CNN jurnalisti Kristian Amanpur TED'dagi intervyusida feyk yangiliklar muammosini muhokama qildi va nima uchun haqiqiy dalillarni soxta xabarlardan ajratishni o'rganish zarurligi haqida so'zladi. 

Feyk yangiliklari nima o'zi?

Yaqqol misol — iqlim o'zgarishiga doir debatlar. Ma`lumotlarning 99,9 foizi ilm-fan tomonidan tasdiqlangan, biroq u iqlim o'zgarishlarini inkor qilayotganlarning bayonotlari bilan bir qatorda muhokama qilinmoqda. Feyk yangiliklar atamasi faqat so'nggi bir necha yilda paydo bo'ldi va bu shunchaki qo'llash mumkin bo'lgan so'z birikmasi emas. Soxta ma`lumotdan chinini ajrata olmas ekanmiz, yig'ilib qolgan muammolar yechimini topa olmaymiz. Bu esa haqiqatda tashvish uyg'otadi.

Shunday vaziyatlar bo'ladiki, ularga befarq qarab bo'lmaydi, aks holda vositachiga aylanasiz. Jurnalistlar uchun esa ob`yektivlik ayniqsa muhim. Ob`yektivlik nima ekani hammaga ham ma`lum emas. Ko'pchilik ob`yektiv bahoni ziddiyatning barcha tomonlarini teng ayblashda ko'radi. Biroq aslida ob`yektiv bo'lish - barcha tomonlarga o'z fikrini bayon qilish imkonini berish va ularni birdek tinglash, biroq ularni axloqiy jihatdan tan olmaslik yoki deyarli teng qabul qilish. 

Xalqaro qonunlar va inson huquqlarini qo'pol buzishdek vaziyatda nima haqiqatu nima to'qima ekanini tushunmasak, biz ham hamtovoqqa aylanib qolamiz.

Ular nimasi bilan xavfli?

Internet endigina rivojlana boshlaganida aksariyat uni bilim olish imkoniyatlarini bir necha barobarga oshiradi deb o'ylagan, shu bilan birga, axborot kanallarining ko'payishi ma`lumotlarning aniqligi va shaffofligini ta`minlaydigandek tuyulgan. Aslida esa, buning aksi bo'ldi, deb hisoblaydi Amanpur. Yangiliklar platformalari va ijtimoiy tarmoqlarning misli ko'rilmagan darajada ko'payib ketishi bilan odamlar o'z "qobig'i"ga o'ralib qola boshladi. Ular tor doiradagi qiziqishlar bilangina cheklanib, umumiy kartinani ko'rishmaydi.

Ommaviy axborotning an`anaviy vositalarida har holda muayyan normalarga rioya qilinardi. Voqealarning haqiqatga to'g'ri kelish yo kelmasligi tekshirilardi. Biroq endi aksariyat holatlarda nashr va yangiliklarni tarqatishdan maqsad o'quvchilar e`tiborini jalb qilish bo'lib qoldi. Tabiiyki, bu yo'lda ko'p ishonchsiz ma`lumotlar paydo bo'ladi.

Qanday himoyalanish mumkin?

  • Axborot manbalariga ehtiyotkorlik bilan yondashing;
  • Qanday yangiliklarni o'qiyotganingiz, tinglayotganingiz va ko'rayotganingizga mas`uliyat bilan yondashing4
  • Qancha ko'p axborot manbaini sahifalasangiz ham, doim birinchi navbatda bir necha ishonchli manbaga tayaning.

"Bugungi kunda muammolarimiz ko'lami shu qadar kattaki, haqiqatni qadrlaydigan va ilmiy isbotlangan dalillarga asoslanadigan dunyo fuqarolarining barchasi birga harakat qilmasa, halokatga yuz tutamiz", - deydi Kristian Amanpur.


Комментарии (0) | Добавить: 07.11.2017
Faqat ro'yhatdan o'tgan foydalanuvchilar izoh qoldirishi mumkin. Marhamat ro'yhatdan o'ting!
[ Регистрация | Kirish ]
MP3 va KLIP Izlash

«Новости»

Eng ko'p haq oluvchi ayol qo'shiqchi ma`lum qilindi
Putin Asad bilan uchrashdi
Toshkentdan chiqish yo'llari to'silgan: Xavfli shaxs qidirilmoqda
Suhbat. Filippindagi o'zbekistonlik menejyerning muvaffaqiyat siri
Muvaffaqiyatli rahbarlar ish kunini qanday o'tkazishadi?
Jyeyms Bond rolini yangi filmda kim ijro etishi ma`lum bo'ldi
Xalqaro Jinoyat Sudi Amerika razvedkasining Afg'onistondagi qora qilmishlarini fosh etadi
1 dekabrdan ish haqi, pensiyalar, stipendiyalar va nafaqalar miqdori oshadi
Facebook YouTube’ni «sindirmoqchi»
Paxtaga chiqmagani uchun ishdan haydalgan xodimlar ishga tiklandi
Rossiya O'zbekistonga neft yetkazib berishni boshladi
AQSh olimlari idish yuvish umrni uzaytirishini isbotlashdi?
Umrni uzaytirishning oddiy usuli aniqlandi
Qon guruhi havoning ifloslanishi tufayli infarkt kelib chiqish xavfiga ta’sir ko‘rsatadi
Elektr ta’minoti korxonasi vakilini onlayn ariza yordamida chaqirish imkoniyati yaratildi
«Real» Zidanga o'rinbosar qidirishni boshladi
Atamboyev endi nima qilishini aytdi
Qirolicha Yelizaveta II va shahzoda Filipp platina to'yini nishonlamoqda
Markaziy Osiyodagi eng qadimiy yozuv Qoraqalpog'istondan topilgan
Ravshan Ermatov JCh-2018 ishlashi mumkin bo'lgan hakamlar ro'yxatiga kiritildi
Norvegiya qiroli shifoxonaga yotqizildi
Alibaba gipermarketlar tarmog'ini sotib olmoqda
Galkin Pugachyova bilan nikohdan o'tdi
Alisher Usmonov yana bir futbol klubini sotib olishi mumkin
1 kunda Vladimir Putin yo'liga 50 dan ortiq bomba joylashtirilgani rostmi?
Serena Uilyams biznesmenga turmushga chiqdi
Punktual odamlarga xos 3 ta odat
Alisher Sultonov Ilhom Aliyev bilan uchrashdi. Prezidentning navbatdagi tashrifi Ozarboyjonga bo'ladi
2018-yildan oliy ta’lim muassasalariga test sinovlari 1-avgustdan 15-avgustgacha o‘tkaziladi
Dam olish kunlari omadsizlar yo‘l qo‘yadigan 8 ta xato