Feyk yangiliklarni qanday ajratish mumkin?

CNN jurnalisti Kristian Amanpur TED'dagi intervyusida feyk yangiliklar muammosini muhokama qildi va nima uchun haqiqiy dalillarni soxta xabarlardan ajratishni o'rganish zarurligi haqida so'zladi. 

Feyk yangiliklari nima o'zi?

Yaqqol misol — iqlim o'zgarishiga doir debatlar. Ma`lumotlarning 99,9 foizi ilm-fan tomonidan tasdiqlangan, biroq u iqlim o'zgarishlarini inkor qilayotganlarning bayonotlari bilan bir qatorda muhokama qilinmoqda. Feyk yangiliklar atamasi faqat so'nggi bir necha yilda paydo bo'ldi va bu shunchaki qo'llash mumkin bo'lgan so'z birikmasi emas. Soxta ma`lumotdan chinini ajrata olmas ekanmiz, yig'ilib qolgan muammolar yechimini topa olmaymiz. Bu esa haqiqatda tashvish uyg'otadi.

Shunday vaziyatlar bo'ladiki, ularga befarq qarab bo'lmaydi, aks holda vositachiga aylanasiz. Jurnalistlar uchun esa ob`yektivlik ayniqsa muhim. Ob`yektivlik nima ekani hammaga ham ma`lum emas. Ko'pchilik ob`yektiv bahoni ziddiyatning barcha tomonlarini teng ayblashda ko'radi. Biroq aslida ob`yektiv bo'lish - barcha tomonlarga o'z fikrini bayon qilish imkonini berish va ularni birdek tinglash, biroq ularni axloqiy jihatdan tan olmaslik yoki deyarli teng qabul qilish. 

Xalqaro qonunlar va inson huquqlarini qo'pol buzishdek vaziyatda nima haqiqatu nima to'qima ekanini tushunmasak, biz ham hamtovoqqa aylanib qolamiz.

Ular nimasi bilan xavfli?

Internet endigina rivojlana boshlaganida aksariyat uni bilim olish imkoniyatlarini bir necha barobarga oshiradi deb o'ylagan, shu bilan birga, axborot kanallarining ko'payishi ma`lumotlarning aniqligi va shaffofligini ta`minlaydigandek tuyulgan. Aslida esa, buning aksi bo'ldi, deb hisoblaydi Amanpur. Yangiliklar platformalari va ijtimoiy tarmoqlarning misli ko'rilmagan darajada ko'payib ketishi bilan odamlar o'z "qobig'i"ga o'ralib qola boshladi. Ular tor doiradagi qiziqishlar bilangina cheklanib, umumiy kartinani ko'rishmaydi.

Ommaviy axborotning an`anaviy vositalarida har holda muayyan normalarga rioya qilinardi. Voqealarning haqiqatga to'g'ri kelish yo kelmasligi tekshirilardi. Biroq endi aksariyat holatlarda nashr va yangiliklarni tarqatishdan maqsad o'quvchilar e`tiborini jalb qilish bo'lib qoldi. Tabiiyki, bu yo'lda ko'p ishonchsiz ma`lumotlar paydo bo'ladi.

Qanday himoyalanish mumkin?

  • Axborot manbalariga ehtiyotkorlik bilan yondashing;
  • Qanday yangiliklarni o'qiyotganingiz, tinglayotganingiz va ko'rayotganingizga mas`uliyat bilan yondashing4
  • Qancha ko'p axborot manbaini sahifalasangiz ham, doim birinchi navbatda bir necha ishonchli manbaga tayaning.

"Bugungi kunda muammolarimiz ko'lami shu qadar kattaki, haqiqatni qadrlaydigan va ilmiy isbotlangan dalillarga asoslanadigan dunyo fuqarolarining barchasi birga harakat qilmasa, halokatga yuz tutamiz", - deydi Kristian Amanpur.


Комментарии (0) | Добавить: 07.11.2017
Faqat ro'yhatdan o'tgan foydalanuvchilar izoh qoldirishi mumkin. Marhamat ro'yhatdan o'ting!
[ Регистрация | Kirish ]
Поиск MP3 и Клипы

«Новости»

Kunduzgi uyqu hayot uchun xavfli deb topildi
Nonushtaga banan? Yo‘q, bu xavfli
Oiladagi janjalda uka halok bo'ldi
Ekologik falokatda faqat Rossiya manfaat olishi mumkinligi ma`lum bo'ldi
Tramp Xitoyni “talon-tarojlik”da aybladi
Pxenyandagi parad ko'p yillar davomida ilk marta ballistik raketalar namoyishisiz o'tdi
Olimlar uyqusizlik sabab semirish ehtimoli yuqori ekanligini aniqlashdi
O‘zbekistonda Facebook bilan bog‘liq muammolar fonida mobil VPN ommaviyligi keskin oshdi
Bosh vazir o'rinbosari: «Ayollarga nisbatan zo'ravonlikka chek qo'yaylik!»
Ilonlar qurg'oqchilikdan keyin kamroq, yog'ingarchilikdan keyin ko'proq chaqishi aniqlandi
2019 yilda O'zbekistonda ko'pkari bo'yicha ilk jahon chempionati o'tkaziladi
Mi 8 Pro xalqaro bozorga chiqyapti – u Xiaomi’ning yangi flagmanimi?
Ikki daqiqada uyquga ketish mumkin. Amerikalik harbiylar usuli
“Ular me’yordan chiqishgan”. Olimjon Xudoynazarov “Dizayn” jamoasining tarqalgan audiolariga munosabat bildirdi (video)
Jurnalistlar Trampni sovuq urush uslubida masxara qildi
Saloh Misr terma jamoasi o'yinida 2 gol urib, 2 golga pas berdi va 2 penaltini urolmadi
Rustam Sa’diyev “Baron 2” filmining suratga olish ishlari qaysi davlatlarda bo‘lib o‘tishini ma’lum qildi
«Telegram»ning «klon»i paydo bo‘ldi
Alisher Usmonov tug‘ilgan kunini taniqli oligarxlar bilan Toshkentda nishonlamoqchi
Majburiy mehnatga jalb qilinganlar uchun ishonch telefonlari ishga tushirilmoqda
O'zbekistonda 10 sentabrdan 9 raqamli raqamlash tizimiga o'tiladi
Salbiy kayfiyatda uyg'onish – o'ta xavfli
Shahram G'iyosov navbatdagi raqibini ma`lum qildi. Bu uning faoliyatidagi eng kuchli raqib
Tramp Apple’ga ishlab chiqarishini AQShga qaytarishni tavsiya qildi
Ayrim mahsulotlarni birga iste`mol qilib bo'lmaydi. Shu to'g'rimi?
15 sentabr “Avtomobilsiz kun” aksiyasiga start beriladi
Makgregor UFC chempioni bo'lgan qizga ruhiy jarohat yetkazdi
Pasport yo'qolganda nima qilish kerak
Qanday xodimlarga dastlabki sinov belgilanmaydi?
Facebook ishlamayaptimi: unda sizga VPN yordam beradi