Va'da qarzdir

Lafz, boshqacha aytilsa, til bilan byerilgan va'da insonning atrofdagilar orasida subutli yoki subutsiz ekanini belgilaydi. Agar u lafzida tursa, demak, unga tevarak atrofdagilarning ishonchi ortib boradi. Teskarisi bo'lsa, aksincha, hech kim ishonmay qo'yadi. 

Biroq ishonchni saqlash ham oson emas. Ba'zida bu ancha qimmatga tushishi ham mumkin. Lekin saqlay bilish kyerak. Chunki hadisi sharifda aytilgan: “Va'da qarzdir”. Bu – jiddiy gap. Biror kishiga va'da byerishdan oldin o'ylab ko'rish, keyin va'dani bajarishning harakatida bo'lish kyerak. Shunday qilinganidagina doimiy, ko'p yillik ishonch va obro'ga ega bo'lib borilavyeradi. 
Dunyo tajribasiga e'tibor qiladigan bo'lsak, olamga dong'i ketgan shunday shirkatlar va kontsyernlar borki, ular bu darajadagi obro' hamda muvaffaqiyatlarga erishuvining asosiy sabablaridan biri lafzga mas'ullikdan, deb bemalol aytish mumkin. Albatta, ularning faoliyatlarida yuqorida ta'kidlab o'tilgan qoidalarning deyarli hammasini topish mumkin.

Sut mahsulotlari va sharbatlar ishlab chiqaruvchi xorijiy shirkatning yurtimizdagi vakilligida ishlaydigan Nodirjon ismli yigit hikoya qilishicha, shirkat odamlari nihoyatda toza ishlaydi; nohaqlikka umuman yo'l qo'yilmaydi, kimning g'irrom yoki yolg'onchi ekani sezilib qolsa, u ishdan chetlatiladi. Qishloqlardan va mahallalardan sutni yig'ib olishga maxsus odamlar hamda xizmat mashinalari tayinlanadi; sut odamlardan qimmat narxda sotib olinadi, har bir joyning suti alohida idishga solinib, bu haqda tegishli belgi qo'yiladi. Sotib olingan sutlardan tahlil uchun ozginadan namuna olinadi va to laboratoriya natijalari chiqquncha qolgan sutning hammasi sovitgichlarda saqlanadi, bir qancha soatdan keyin tahlil natijasi tayyor bo'ladi: shunga ko'ra, agar sut yaroqli bo'lsa, ishlab chiqarishga kiritiladi, agar yaroqsiz bo'lsa, maxsus ajratilgan joyga to'kiladi; o'sha sut olingan joyning odamlari ishonchni oqlamagan hisoblanadi va boshqa ulardan sut olinmaydi. Suv ishlab chiqarish ham shu darajadagi aniqlik va halollik asosida ishlaydi. Ishlab chiqarilgan suv ham, sut ham birdaniga sotuvga chiqarilmaydi, balki katta katta qismlarga ajratilib, maxsus joylarda ma'lum bir vaqtgacha saqlanadi. Nazorat vaqti o'tib bo'lgach, har bir qism ichidan yana tahlil uchun namunalar olinadi, xuddi avvalgidek, tahlil natijasi chiqqunicha tayyor mahsulot sotuvga chiqarilmay to'xtatib turiladi. Natija ijobiy bo'lsagina, shoxobchalarga tarqatiladi. Bordi yu, tahlil natijasi salbiy bo'lsa, o'sha qism hech achinmasdan yo'q qilib tashlanadi. Ish shu bilan tugamaydi. Sotuv shoxobchalari ham nazorat qilinadi. Agar ular mahsulotni saqlash qoidasiga amal qilishmayotgani yoki narxni kelishilganidan insofsizlarcha oshirib yuborgani aniqlansa, o'sha savdo tashkiloti bilan, garchi juda ko'p mahsulot xarid qilayotgan bo'lsa ham, lafzsizligi sabab, iqtisodiy aloqa to'xtatiladi. 

Ana sizga lafzga mas'ullik va halollikka munosabat. E'tibor qilgan bo'lsangiz, laboratoriya natijasi salbiy bo'lganida, qanchalab pul evaziga qo'lga kiritilgan xom ashyo yoki tayyor mahsulot tashlab yuboriladi, foyda ziyonga qaramay, noinsofligi ma'lum bo'lib qolgan hamkorlar bilan aloqa butunlay uziladi. Bu xarajatlar pulga chaqib ko'rilsa, yaxshigina kamomad, yo'qotish bo'layotganini sezish qiyin emas. Lekin kim so'zda ham, ishda ham halol bo'lsa, Alloh taolo barakot ato etadi. Biz bilmaymiz, yolg'iz Uning O'zi biladi.

Rahmatulloh Habibulloh o'g'li
Toshkent shahridagi “Mirza Yusuf”
jome' masjidi imom xatibi.


Комментарии (0) | Добавить: 24.07.2016
Faqat ro'yhatdan o'tgan foydalanuvchilar izoh qoldirishi mumkin. Marhamat ro'yhatdan o'ting!
[ Регистрация | Kirish ]
MP3 va KLIP Izlash

«Новости»

2018-yilda O‘zbekistonda barcha telefon raqamlari “7 raqamli” tizimdan “9 raqamli” tizimga o‘tkaziladi
«Huawei»ning yangi texnologiyasi smartfonlarni 5 daqiqada quvvatlaydi
«iPhone X»ga talab past. «Apple» uni ishlab chiqarishdan to‘xtatishi mumkin
O‘zbek bokschisi Menni Pakyaoga qarshi jang qilishi mumkin
Jahon neft zaxiralari miqdori ma`lum qilindi
Turkiya Suriyada urush boshladi. Qachon tugashi noma`lum
Amerika hukumatining chirog‘i o‘chirib qo‘yildi
Chegaradosh va xorijiy davlat fuqarolari qancha miqdordagi tovarlarni bojsiz olib kirishi mumkin?
Kichik Roy Jonsning eng so'nggi jangidagi raqibi ma`lum
Kanadada Facebook’ka joylashtirilgan selfi yordamida qotillik fosh etildi
Prezident qarori bilan shrot va sheluxa sotadigan barcha korxonalar tugatildi
Nahotki?! Bitkoin AQSh maxsus xizmatlari loyihasi ekani aytildi
Kichik tahlil. «O‘zbektelekom» AK xizmatlarining narxlari qanchalik qimmat?
Dunyodagi birinchi beton kolonka: unda baland musiqa eshitilganida ham tebranish bo‘lmaydi
Turistlar nega O‘zbekistonga tashrif buyurmaydi?
Imomali Rahmon Rog'un GES bo'yicha topshiriq berdi
Ish beruvchilar homiladorlik va tug'ruq bo'yicha nafaqani o'z hisoblaridan to'lashda davom etadi
2018 yildan boshlab kimlar xorijiy til test sinovidan ozod etiladi?
Xitoy AQShni ayblab chiqdi
Aholi yangi elektr energiyasi va gaz hisoblagichlarini davriy qiyoslashdan o'tkazish uchun haq to'lamaydi
Yandeks.Taksi O'zbekistonga kirib kelmoqda
Ichimlik suvi sifatini tekshirish uchun oddiy test ishlab chiqildi
Instagram so'nggi tashrif vaqtini ko'rsatadigan bo'ldi
Toshkent shahrida ichimlik suvi uchun to'lov oshirildi
«Omad lotto» lotereyasidan bir milliard so‘m yutib olish mumkinmi?! Mumkin ekan!
Qozog‘iston IIV yo‘lovchilarning avtobusdan chiqib keta olmaganiga ikki sabab keltirdi
Shavkat Mirziyoyev Hakim Termiziy maqbarasi ziyorati chog‘ida Oqto‘badagi fojia qurbonlari haqiga duo qildi
Shavkat Mirziyoyev — Surxondaryoda
Ilhom qanday keladi?
Zidanning «Real»ga o‘tishi: Peres yanada ko‘proq berishga tayyor edi